|
ظهور انواع مد در بزك كردن خودرو و به
عبارتی تغيير ظاهر و گاهی باطن استاندارد خودرو سابقهای طولانی دارد و شايد به
قدمت خود خودرو برگردد. به عنوان مثال با معرفی تجاری فولكس واگن بيتل يا همان
قورباغهای، بلافاصله جوانان آن روزگار شروع به اعمال تغييراتی در آن يا به اصطلاح
تيونينگ آن كردند. اما امروزه -عليرغم اينكه آمار و دادههای علمی تاييد شدهای
نيافتم- احساس و تجربهام و آنچه میبينم میگويد رواج آن در جوامع كمتر توسعه
يافته، مثل پاكستان و هند و بنگلادش، و نيز طبقات كمتر تحصيلكرده و سطوح پايينتر
اقتصادی اجتماع، مثل سياهپوستان ايالات متحده، بيشتر است.
در ايران امروز، اما، میبينيم كه جوانان،
حتی در سطوح متمول و تحصيلكرده جامعه، اشتياق روزافزونی به دستكاری و تغيير ظاهر
استاندارد خودرو خود دارند. و البته اين تعجبی ندارد كه مدهای چند سال پيش مثلا
ايالات متحده را امروز در خودرو خود پياده میكنند. به عنوان مثال چند سال پيش در
بين سياهپوستان آمريكا نصب چراغ نئون در زير ماشين مد شده بود، به طوری كه با
اطمينان بيش از 80 درصد میشد گفت كه فلان ماشين عبوری با چراغ نئون، حتما راننده
سياهپوست دارد؛ كه اكنون اين مد تازه به ايران رسيده و در مجلات خودرويی كشور،
تبليغ هم میشود.
البته شايد اگر از ديد روانشناختی به اين
موضوع نگاه كنيم (هر چند من تخصصی در روانشناسی ندارم) شايد اينطور بشود مساله را
توجيه كرد كه جوانان با سن و سال دور و بر بيست سال، نيازی درونی و ذاتی به
خودنمايی و مورد توجه واقع شدن دارند كه به خاطر محدوديتهای موجود در ايران،
راههايی مثل تيونينگ خودرو را انتخاب میكنند تا انرژی جوانیشان را تخيله و
روحشان را ارضاء كنند. مثلا چسباندن نوشتهای به انگليسی، هرچند نادرست از نظر
گرامر و حتی املاء، بر روی درب خودرو و لذت آنها زمانی كه ديگران نوشته آن برچسب را
میخوانند، همه ما ديدهايم. با قبول اين فرض، میتوانيم تيونينگ و دستكاری خودرو
را توسط جوانان از خواستگاههای مختلف اجتماع توجيه كنيم. و تنها تفاوت در هزينهای
است كه صرف اين كار میكنند و نيز خود ماشين.
اگر از نظر منفعت و ضرر جامعه هم به موضوع
نگاه كنيم، تا جايی كه برای ديگران مزاحمتی ايجاد نمیكند و خطری متوجه امنيت
ديگران و خودشان نكرده است، شايد موضوع قابل اغماض باشد و حتی بنا به جنبه
روانشناختی تخليه انرژی، مفيد هم باشد. هرچند قانون راهنمايی و رانندگی ايران به
صراحت هرگونه تغيير در ظاهر خودرو را ممنوع كرده است، اما همچون ديگر قوانين اين
ديار، كسی كاری به كار خودروهای تغييرظاهر داده شده ندارد.
اما متاسفانه موضوع هميشه اينطور نيست كه
اعمال تغيير در خودرو، برای ديگران و سرنشينان خودرو بیخطر باشد. در اينجاست كه
كوتاهی پليس راهنمايی و رانندگی در برخورد با تغييرات و تيونينگهای خطرناك و مخل
امنيت و آسايش ديگران، قابل اغماض نيست و به راستی جز به حساب كاهلی و سستی و
نادانی پليس نتواند بود. |